Mini Cart
Złote ozdoby są uwielbiane przez wiele osób za piękną barwę, blask i trwałość. Wybierając biżuterię wykonaną z tego kruszcu, warto zwrócić uwagę na jego próbę. To, że złoto posiada tego rodzaju parametr, wie chyba każdy, jednak dokładne znaczenie próby może nie być tak oczywiste. W tym wpisie postaramy się opisać zagadnienia związane z tym tematem. Zapraszamy do lektury.
Spis treści
Czym jest próba złota?
Czyste złoto jest bardzo miękkie i plastyczne, przez co biżuteria wykonana z niego może ulegać uszkodzeniom bądź odkształceniom. W związku z tym, aby zwiększyć wytrzymałość wyrobów jubilerskich, do kruszcu dodaje się inne metale. Próba określa ilość czystego złota w danym stopie, przy czym parametr ten jest wyrażany procentowo. Ilość złota w stopie może być przedstawiana również poprzez liczbę karatów.
Rodzaje prób złota
W Polsce obecnie wyróżnia się aż 7 prób złota:
- 999 – 99,9% czystego złota,
- 960 – 96,0% czystego złota,
- 750 – 75,0% czystego złota,
- 585 – 58,5% czystego złota,
- 500 – 50,0% czystego złota,
- 375 – 37,5% czystego złota,
- 333 – 33,3% czystego złota.
Warto znać właściwości poszczególnych rodzajów, by wiedzieć, który z nich będzie najlepszą opcją dla spełnienia konkretnych oczekiwań.
- Próba 999
Złoto próby 999 ze względu na miękkość raczej nie jest używane w jubilerstwie, a wykorzystuje się je głównie do inwestycji – służy do produkcji sztabek czy monet bulionowych. Do najpopularniejszych prób, z których wykonuje się biżuterię, należą te o niższej zawartości kruszcu.
- Próba 960
Aż 96% czystego złota w stopie to również nie jest materiał na codzienną biżuterię jak pierścionki, obrączki czy bransoletki. Ze względu na swoje właściwości można z niego wykonać ewentualnie masywne naszyjniki czy biżuterię artystyczną.
- Próba 750
Odpowiednik 18 karatów. Biżuteria próby 750 ma wielką wartość i charakteryzuje ją niezwykła szlachetność. Jednocześnie jednak jest dość plastyczna, skłonna do odkształceń, dlatego ozdoby wykonane ze złota 18-karatowego lepiej jest zakładać na wyjątkowe okazje niż na co dzień.
- Próba 585
Jest to najpopularniejsza w przypadku tworzenia biżuterii próba. Złoto 14-karatowe cechuje się połączeniem wytrzymałości oraz pięknego, szlachetnego wyglądu. Wykonane z niego ozdoby są w znacznym stopniu odporne na uszkodzenia mechaniczne, ścieranie czy śniedzenie. Ze względu na te właściwości popularnym wyborem stają się złote pierścionki zaręczynowe wytworzone właśnie ze stopu tej próby. Śmiało można nosić tego typu ozdoby każdego dnia przez wiele lat!
- Próba 375
Próba 375 jest odpowiednikiem 9-karatowego złota. Stop ten ze względu na dość niedużą zawartość czystego kruszcu ma niższą wartość niż poprzednio wspomniane mieszanki. Z powodu domieszek charakteryzuje się sporą odpornością na ścieranie, może ciemnieć szybciej niż biżuteria o wyższej próbie.
- Próba 333
Najniższa próba złota – odpowiada 8 karatom. Właściwie jedyną zaletą tego stopu jest bardzo atrakcyjna cena, co jest bardzo kuszące. Wykonane z niego ozdoby mogą jednak szybciej ulegać uszkodzeniom, np. w przypadku łańcuszka prawdopodobne jest zerwanie. W dodatku przez małą ilość złota naprawa może być niemożliwa. Co więcej, za sprawą przewagi metali nieszlachetnych biżuteria dość szybko zaczyna czernieć. Jeśli pragniemy kupić łańcuszek czy złote obrączki ślubne, które będą noszone każdego dnia, zdecydowanie lepiej jest postawić na wyższą próbę, a zatem na minimum próbę 585.
W naszej pracowni nie wykonujemy biżuterii poniżej próby 585, chcąc zapewnić klientom taką jakość wyrobu, jaka gwarantuje satysfakcjonujące użytkowanie przez długie lata, a także umożliwia dokonywanie modyfikacji i napraw.
Złote kolczyki, naszyjniki, pierścionki – jaką mają próbę i po czym ją rozpoznać?
W przypadku złotych kolczyków (jak np. sztyftów z diamentem), naszyjników i pierścionków najczęściej spotykaną próbą jest 585 – oznaczająca stop zawierający 58,5% czystego złota. To właśnie ona dominuje w ofercie salonów jubilerskich ze względu na znakomite właściwości użytkowe: odpowiednią twardość, odporność na uszkodzenia oraz estetyczny, szlachetny połysk. Dla wyrobów noszonych na co dzień – takich jak delikatne łańcuszki, wisiorki czy kolczyki z zapięciem angielskim lub sztyftem – jest to wybór optymalny zarówno pod względem jakości, jak i ceny. Rozpoznanie próby możliwe jest dzięki oznaczeniom wybitym na wyrobie. W kolczykach cecha probiercza bywa dyskretna – umieszczana najczęściej na trzpieniu, zapięciu lub wewnętrznej stronie elementu nośnego. Z kolei, jeśli chodzi o złoty naszyjnik, informacja o próbie wykorzystanej w jego tworzeniu znajduje się najczęściej na blaszce. W pierścionkach znak probierczy najczęściej zlokalizowany jest na wewnętrznej stronie obrączki, w miejscu najmniej narażonym na ścieranie podczas noszenia – zwykle w dolnej części szyny lub przy szczycie pierścionka od strony dłoni. Niezależnie od formy obecność cechy probierczej stanowi gwarancję autentyczności i jakości stopu. Warto pamiętać, że przy bardzo cienkich lub ozdobnych formach znak może być trudny do zauważenia — wówczas warto kierować się dokumentem zakupu oraz renomą sprzedawcy.
Najczęstsze domieszki
Wiemy już, że w jubilerstwie do złota dodawane są inne pierwiastki, które wpływają na właściwości dzieła końcowego. Jakie domieszki mogą znaleźć się w składzie? Wśród popularnych można wymienić takie metale jak srebro, cynk, miedź czy też pallad. Od tego, które z nich i w jakich proporcjach dodamy do stopu, zależy m.in. kolor wyrobu jubilerskiego. Na rynku dostępne są wyroby ze złota klasycznego, białego i różowego. Te trzy wersje są najpopularniejsze, ale możliwości na uzyskanie innych barw jest o wiele więcej.
Wybierając złote dodatki, warto pamiętać o zwróceniu uwagi na próbę. Optymalnym rozwiązaniem będzie sięgnięcie po wyroby ze złota 585, gdyż charakteryzuje je idealne wyważenie między pięknym wyglądem i odpowiednią wytrzymałością. Wybór zawsze warto dostosować jednak do konkretnych potrzeb oraz możliwości finansowych. Ostatecznie ozdoby ze złota dowolnej próby z pewnością przyniosą wiele radości osobom, które będą je nosić.
FAQ
Jak samemu sprawdzić próbę złota?
Najpewniejszym sposobem jest odnalezienie cechy probierczej wybitej na wyrobie – małego stempla z liczbami (np. 585, 750). Można również skorzystać z testu magnesem (złoto nie jest magnetyczne) lub obserwować, czy wyrób nie odbarwia skóry. Profesjonalne sprawdzenie próby możliwe jest w pracowni jubilerskiej za pomocą kamienia i kwasów probierczych.
Jak wygląda oznaczenie próby złota?
Oznaczenie próby złota to niewielki, wybity stempel zawierający liczby określające zawartość czystego złota w stopie. W Polsce najczęściej spotykane oznaczenia to: 585 (58,5% złota), 750 (75% złota) lub 333 (33,3% złota). Cecha probiercza może być uzupełniona o znak producenta i probierza.
Jakie są dobre próby złota?
Za najlepsze próby biżuteryjne uznaje się 585 i 750. Próba 585 łączy trwałość ze szlachetnym wyglądem i jest optymalna do codziennego noszenia. Próba 750 zawiera więcej czystego złota, co czyni ją bardziej ekskluzywną i szlachetną, choć nieco delikatniejszą. Próba 333 jest tańsza, ale mniej trwała i szlachetna.
Która próba złota jest lepsza 333 czy 585?
Próba 585 jest zdecydowanie lepsza od 333. Zawiera niemal dwukrotnie więcej czystego złota (58,5% – 33,3%), co przekłada się na głębszy kolor, większą odporność na utlenianie i wyższą wartość. Biżuteria 585 jest trwalsza, nie czernieje i zachowuje piękny połysk przez lata.
Jaka próba złota nie czernieje?
Żadna próba złota nie czernieje w klasycznym rozumieniu – to niemożliwe z chemicznego punktu widzenia. Matowienie może dotyczyć złota białego, które traci powłokę rodową, lub niskich prób (np. 333) zawierających dużo innych metali podatnych na utlenianie. Najodporniejsze są próby 585 i 750 – zachowują szlachetny połysk przez lata.
Po czym poznać, że to nie złoto?
Brak cechy probierczej, magnetyzm (złoto nie przyciąga magnesu), odbarwienie skóry, zbyt niska cena oraz matowienie powierzchni to główne oznaki podróbki. Prawdziwe złoto jest ciężkie, nie rdzewieje i ma charakterystyczny, ciepły połysk. W razie wątpliwości warto zlecić badanie jubilerowi.
Które złoto nie matowieje?
Złoto żółte i różowe w próbie 585 lub 750 praktycznie nie matowieje – zachowuje naturalny połysk przez lata noszenia. Złoto białe może z czasem tracić powłokę rodową i wymagać ponownego rodowania u jubilera. Najtrwalsze pod tym względem jest złoto żółte, które utrzymuje blask bez dodatkowych zabiegów konserwacyjnych.
